Maagzweren bij paarden krijgen steeds meer aandacht. De enige manier om maagzweren te kunnen vaststellen is door middel van een maagscopie (gastroscopie). Met een endoscoop van drie meter lang kan de dierenarts de maag van uw paard bekijken.
De paardenmaag is relatief klein en functioneert vooral als doorgeefluik tussen slokdarm en darmen. Hij produceert continu maagzuur, ook als een paard niet eet. Dit zuur helpt bij de vertering en doodt bacteriën.
De maag bestaat uit twee delen:
- Bovenste (klierarme) deel met een heel dun beschermlaagje, is gevoelig voor het zuur.
- Onderste (klierrijke) deel dat het maagzuur produceert en heeft een dikke slijmlaag waardoor het beter is beschermd.
- De overgang is scherp afgelijnd met de margo plicatus.
Het ontstaan van maagzweren
Een maagzweer is een beschadiging van de maagwand. Dit komt vaak door een disbalans tussen de zuurproductie en bescherming van de maagwand. Er ontstaan kleine wondjes in de maagwand en hoe langer deze in aanraking komen met maagzuur, hoe groter en dieper deze wonden kunnen worden. In zowel het bovenste als onderste deel kunnen zweren ontstaan. Belangrijke oorzaken van maagzweren zijn:
- Te weinig ruwvoer / te lange tijd zonder voedsel: paarden zijn graasdieren. Te lange pauzes zonder ruwvoer (langer dan 4-6 uur) vergroten de kans op zweren.
- Te veel krachtvoer: dit vraagt minder kauwen, dus minder speeksel (wat het zuur neutraliseert).
- Stress: zoals transport, ziekte, pijn of onrust in de kudde.
- Training op lege maag: rijden met lege maag zorgt ervoor dat het zuur omhoog spat tegen het gevoelige deel van de maag.
- Medicatie: langdurig gebruik van pijnstillers of ontstekingsremmers kan de maagwand aantasten.
Symptomen van maagzweren zijn vaak vaag en uiteenlopend:
- Doffe vacht
- Tandenknarsen
- Minder eetlust
- Gewichtsverlies
- Wisselende mest
- Koliek
- Luchtzuigen
- Kribbebijten
- Rijproblemen zoals bokken of staken
- Gevoeligheid van aanraking van de linker flank
Gastroscopie
De meest betrouwbare manier om maagzweren vast te stellen is met een gastroscopie. Een endoscoop, een drie meter lange slang met camera aan het uiteinde, wordt via de neus, keel en slokdarm naar de maag gebracht. Om de gehele wand van de maag te kunnen bekijken moet de maag leeg zijn. Voor het onderzoek moet uw paard twaalf uur nuchter zijn (geen voer, ook geen bodembedekking) en drie uur niet drinken.
Het onderzoek kan plaatsvinden bij ons op de praktijk, hier hebben wij een behandelbox waar we het paard in kunnen zetten. In overleg is het ook mogelijk om bij u op stal te komen. Hiervoor is het belangrijk dat u een overdekte, ruime en rustige plek heeft met stopcontact.
Het onderzoek is niet pijnlijk, maar kan wel oncomfortabel aanvoelen voor het paard. Daarom sederen we uw paard licht voor een ontspannen verloop. Als uw paard weer goed wakker is van de sedatie mag hij direct ruwvoer eten.
Behandeling en advies
Bij maagzweren starten we meestal met een kuur maagzuurremmers. We adviseren daarnaast ook aanpassingen in de voeding en het management, zoals het geven van voldoende ruwvoer verdeeld over meerdere porties, beperken van stress en aanpassingen rondom training en transport. Deze situatie is voor ieder paard verschillend en wij proberen een passend plan te maken per paard.